Ziinyanga ezimbini ezahlulwe yintlanganiso yokugqibela phakathi komongameli waseSenegal, uBassirou Diomaye Faye, kunye nomlingani wakhe waseFransi, uEmmanuel Macron. Le ntlanganiso ibibanjelwe eNew York ngoSeptemba ophelileyo, ecaleni kweNdibano yeZizwe eziManyeneyo.
Njengenxalenye yobudlelwane obuboniswe njengobudlelwane babantu abalinganayo, u-Emmanuel Macron wayelindelwe eDakar ekupheleni kuka-Okthobha kutyelelo olusemthethweni. Eli thuba lalifanele ukuba liguqulele kwisenzo esibonakalayo ububele bezopolitiko obusoloko bugxininiswa kwiintetho.
Kodwa olu hambo ekugqibeleni aluzange luphumelele. Elahlekelwa bubunyani kwezopolitiko zasekhaya kwaye ejongene nengxaki yoluntu eyamenza buthathaka ngakumbi amandla akhe, umongameli waseFransi ukhankanye uxinzelelo olwalushukumisa amandla angaphambili ekoloniyali ukuze athethelele ukurhoxiswa kwentlanganiso yaseDakar.
Le ngxoxo, nangona iphakamisa imibuzo, ibonakala ngathi ibeka phambili ubunzima bezopolitiko nezentlalo baseParis kunesibophelelo sezopolitiko esasisele sibhengeziwe. Esi sizathu sibonakala singakholeleki kangako kuba umongameli waseFransi waqhubeka nohambo lwakhe eGulf ekupheleni kuka-Okthobha nangona kwakukho ingxaki.
Kodwa mhlawumbi eyona nto iphawulekayo kweli bali kukuguquka kwendima okuphinde kwenzeka phakathi kwezi dolophu zimbini. Endaweni yokuziqinisekisa, nguBassirou Diomaye Faye ophinda aye eParis ukuya kufikelela kwi-Élysée Palace.
Ukubona umongameli waseSenegal esiya rhoqo kolu hambo, loo mbono uphantse unike umfanekiso wonyana onyanzelekileyo ukuba atyelele uyise, ngelixa umgaqo ochaziweyo ungowobambiswano phakathi kwamazwe amabini azimeleyo nalinganayo.
Ngaphaya kwesi simanga sezopolitiko, olu tyelelo luza ngexesha elinzima kakhulu kwezopolitiko kwintloko yelizwe laseSenegal. Njengomlingani wakhe waseFransi, onegunya lakhe liqhubeka nokuchaswa, uBassirou Diomaye Faye naye ubona isikhundla sakhe sibuthathaka kwiNdlu yoWiso-mthetho yeSizwe.
Ukungavunyelwa komthetho-sivivinywa wohlahlo-lwabiwo mali olongezelelweyo luka-2026, ngomhla wesi-3 kweyeNkanga, kubonisa ukusilela okukhulu kurhulumente. Oku kubangelwa bubunzima obujikeleze umthetho-sivivinywa wohlahlo-lwabiwo mali luka-2027, ocelwe yiKomiti yezeMali yeNdlu yoWiso-mthetho yeSizwe ukuba urhoxiswe.
Phantsi kwezi meko, ubukho bomongameli waseSenegal eParis buphakamisa umbuzo wezopolitiko: Ngaba uBassirou Diomaye Faye weza kufuna inkxaso kwinkosi yakhe ukuze ajongane nomchasi wakhe kwezopolitiko, u-Ousmane Sonko, owayesakuba yiNkulumbuso yakhe?
Lo mbuzo ufanele ukubuzwa, njengoko uhambo oluya kwi-Élysée Palace lubonakala luphindaphindeka ngokukhawuleza xa amandla ehla kwiindawo ezazisakuba ngamakoloni aseFransi eAfrika.
UCheick Omar Ouedraogo
Funda ngakumbi ngeNdaba zaseAfrika
Bhalisa ukuze ufumane izithuba zamva zithunyelwe kwi-imeyile yakho.






