Afirka ta Kudu: Pretoria ta koma kotu domin ceto tunanin Mandela

Afirka ta Kudu ta sake fafutukar hana gwanjon kayayyakin Nelson Mandela a Amurka. Gwamnati ta daukaka kara zuwa Kotun Tsarin Mulki, matakin karshe a cikin wani shari'a da aka shafe shekaru da dama ana yi.

A tsakiyar lamarin akwai abubuwa 29 da ke da alaƙa da tsohon shugaban Afirka ta Kudu. Daga cikinsu akwai katin shaidarsa, da dama daga cikin shahararrun rigunansa, rubuce-rubucensa, na'urar ji, da kuma makulli da aka gabatar a matsayin mallakar ɗakinsa da ke Tsibirin Robben, inda Mandela ya shafe mafi yawan shekaru 27 yana tsare. Wasu daga cikin kayayyakin kuma kyaututtuka ne da aka samu daga shugabannin ƙasashen waje, ciki har da Barack Obama da Bill Clinton.

Ga Pretoria, waɗannan abubuwan ba za a iya ɗaukar su a matsayin abubuwan tunawa na iyali kawai ba. Hukumar Albarkatun Gado ta Afirka ta Kudu (SAHRA), Gidan Tarihi na Robben Island, da Ma'aikatar Wasanni, Fasaha da Al'adu sun yi imanin cewa suna cikin tarihin ƙasar kuma dole ne fitar da su zuwa ƙasashen waje ya kasance ƙarƙashin ƙa'idodin kare kayan tarihi.

A gefe guda kuma, Makaziwe Mandela, babbar 'yar Nelson Mandela, tana kare haƙƙinta na zubar da kadarorin da ta gada daga mahaifinta. Manufar sayar da kadarorin ita ce, musamman, don samar da kuɗaɗen gina lambun tunawa a Qunu, a lardin Gabashin Cape, inda aka binne tsohon shugaban.

Wannan takaddama ba sabon abu ba ne. An sanar da sayar da ita tun daga shekarar 2021 kafin a dakatar da ita a shekarar 2022 bayan shari'o'in da hukumomin Afirka ta Kudu suka fara. Bayan yanke hukunci kan amincewa da sayar da ita, an ci gaba da shari'ar a gaban manyan kotuna. A watan Janairun 2026, Kotun Koli ta yi watsi da ƙorafe-ƙorafen SAHRA.

Wannan sabon tura zuwa Kotun Tsarin Mulki ya dawo da martabar iyali na zubar da kadarorin wani mutum wanda ya zama alamar ƙasa. Ga hukumomin Afirka ta Kudu, wasu abubuwa da ke da alaƙa da Mandela yanzu sun wuce yankin iyali kuma suna faɗa cikin fagen tunawa da juna.

Saboda haka, hukuncin Kotun Kundin Tsarin Mulki ba wai kawai zai iya yanke hukunci kan makomar waɗannan abubuwa ba, har ma da wata babbar tambaya game da kare tarihin Afirka ta Kudu.

Yolande Bazié